Kapıkule'deki eylemlerin ardından Bulgaristan, Türk tır şoförlerine yönelik denetimleri 15 gün süreyle askıya aldı. Ancak muafiyet yalnızca Bulgaristan'ı kapsıyor; Schengen'in 90/180 gün kuralı nedeniyle diğer AB ülkelerinde şoförler ceza ve geri çevrilme riskiyle karşı karşıya.
Edirne'deki sınır kapılarında 21 Ekim'de başlayan tır şoförü eylemlerinin ardından Bulgaristan'dan geçici bir rahatlama geldi. Bulgaristan makamları, Türk tır şoförlerine yönelik fiziki ve evrak kontrollerini 15 gün süreyle askıya aldı. Ancak sektör temsilcileri, bu adımın sorunu çözmediğini, yalnızca ertelediğini vurguluyor.
Eylemin nedeni: 90/180 gün kuralı
Şoförlerin tepkisinin merkezinde, Schengen bölgesinde üçüncü ülke vatandaşlarının herhangi bir 180 günlük dönemde en fazla 90 gün kalabilmesini öngören kural bulunuyor. Geçerli ve çok girişli vize sahibi olmak da bu sınırı ortadan kaldırmıyor. Yılın büyük bölümünü Avrupa yollarında geçiren profesyonel sürücüler, süreyi kısa sürede doldurarak çalışamaz hale geliyor.
Kapıkule, Hamzabeyli ve İpsala sınır kapılarında kontak kapatan şoförler, yükleme, boşaltma ve sınır işlemlerinin turistik değil mesleki faaliyet olduğunu belirterek profesyonel sürücülere özel bir düzenleme yapılmasını talep etti.
Muafiyet sadece Bulgaristan'da geçerli
Bulgaristan'ın kararı yalnızca kendi sınır ve gümrük noktalarını kapsıyor. Bulgar makamları daha önce 90/180 uygulamasının Schengen sistemine bağlı olduğunu ve ulusal düzeyde tek taraflı değiştirilemeyeceğini, konunun Avrupa Komisyonu'na taşınacağını açıklamıştı.
Bu nedenle Bulgaristan'ı geçen şoförlerin sorunu, diğer AB ülkelerinde devam ediyor. Sektör temsilcileri, kalış süresi aşıldığında araçların durdurulduğunu, şoförlerin geri gönderildiğini aktarıyor. Hırvatistan'da ceza yazıldığı ve pasaporta damga vurularak vize alınmasının engellendiği ifade ediliyor. Almanya, Fransa ve Hollanda gibi ülkelerde de denetimlerin sürdüğü belirtiliyor.
Üç bakanlık devrede
Ticaret Bakanlığı, sürecin Ticaret, Dışişleri ve Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarının koordinasyonunda takip edildiğini açıkladı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Bulgar muhataplarıyla görüştü; Avrupa Komisyonu nezdinde de girişimlerde bulunuldu. Bakanlık, kurallarda resmi bir değişiklik yapılmadığını hatırlatarak nakliye firmalarından sefer ve sürücü planlamasını mevcut kalış sürelerine göre yapmalarını istedi.
Sektörün talebi: kalıcı çözüm
Sektör temsilcileri, Bulgaristan'daki uygulamanın geçici bir istisna olarak kalmamasını, benzer kolaylığın tüm AB ülkelerinde tanınmasını ve profesyonel sürücüler için kalış süresinin uzatılması ya da özel vize düzenlemesi getirilmesini istiyor. 15 günlük süre dolmadan kalıcı bir adım atılmaması halinde, sınır kapılarında yeni kuyrukların ve teslimat gecikmelerinin yaşanmasından endişe ediliyor.